Caspian Journal of Scientometrics

fa آموزش STEM و غفلت پژوهشی در آموزش شیمی سبز؛ کتاب‌سنجی پژوهش در آموزش شیمی STEM Education and Research Neglect in Green Chemistry Education; Research in Chemistry Education Bibliometrics ارزیابی تولیدات علمی Scientific Production اصیل Orginal <div style="text-align: justify;">سابقه و هدف: در بازه زمانی بیست ساله از ۱۳۸۳ الی ۱۴۰۳ تنها ۳۰ مقاله «آموزش شیمی سبز» در ایران منتشر شده است. هدف این مطالعه بیان غفلت پژوهشی در آموزش شیمی سبز با مقایسه فعالیت‌های پژوهشی مجله «پژوهش در آموزش شیمی» با سایر مجلات است. مواد و روش‌ها: جامعه آماری این مطالعه، شامل مقالات علمی منتشرشده در مجلات معتبر است که با مرور نظام‌مند در پایگاه‌‌‌های اطلاعاتی مجلات تخصصی نورمگز، بانک اطلاعات نشریات کشور، مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی و گوگل اسکالر حاصل شده است. سپس با استفاده از ابزارهای علم‌سنجی، دو ماتریس متقارن هم‌رخدادی کلیدواژه‌ها تشکیل و خوشه‌بندی سلسله مراتبی با الگوریتم پیوند درون‌گروهی انجام شده است. یافته‌ها: کلیدواژه‌های «راهبردهای آموزش»، «شیمی»، «شیمی سبز»، «برنامه درسی»، «محیط زیست»، «تجربی»، «توسعه پایدار» و «دانش‌آموزان» پرتکرارترین کلیدواژه‌ها در مقالات تخصصی آموزش شیمی سبز بود. برای پنجاه درصد مقالات که در مجله «پژوهش در آموزش شیمی» منتشر شده است، چهار خوشه موضوع: «محتوامحوری»، «جامع‌نگری»، «یکپارچگی» و «هم‌راستایی» و برای سایر مقالات، چهار خوشه موضوع: «بهبود نگرش»، «بهبود تدریس»، «یکپارچه‌سازی» و «رشد پژوهش» یافت شد. نتیجه‌گیری: بین مجله «پژوهش در آموزش شیمی» و سایر مجلات، اشتراک‌ها و تفاوت‌هایی وجود دارد. اگرچه به‌طور مشترک با طراحی برنامه درسی مبتنی بر اصول دوازده‌گانه شیمی سبز تلاش شده است که تجربه‌های علمی و پژوهشی موثرتری برای فراگیران فراهم شود، اما تاکید اصلی مجله «پژوهش در آموزش شیمی» بر نوآوری آموزشی و توسعه فناوری‌های سبز است. در حالی‌که سایر مجلات بر ارزیابی و مطالعه تاثیر آموزش شیمی سبز بر نگرش و رفتار فراگیران متمرکزند.</div> <div style="text-align: justify;">Background and aim: In the twenty-year period from 2004 to 2024, only 30 articles on “Green Chemistry Education” have been published in Iran. The aim of this study is to demonstrate research neglect in green chemistry education by comparing the research activities of the journal “Research in Chemistry Education” with other journals. Materials and methods: The statistical population includes articles published in reputable journals, obtained through a systematic review in Noor Specialized Journals Database, National Journals Database, Scientific Information Center of Jahad Daneshgahi, and Google Scholar. Then, two symmetric keyword co-occurrence matrices were formed using scientometric tools, and hierarchical clustering was performed using the within-group linkage algorithm. Findings: The keywords “teaching strategies”, “chemistry”, “green chemistry”, “curriculum”, “environment”, “experimental”, “sustainable development” and “students” were the most frequent keywords in the articles on green chemistry education. 50% of articles were published in the journal “Research in Chemistry Education”. Four thematic clusters were found for this journal: “content-oriented”, “holistic approach”, “integration” and “alignment”, and four thematic clusters were found for other journals: “attitude improvement”, “teaching improvement”, “integration” and “research development”. Conclusion: There are some similarities and differences between the journal “Research in Chemistry Education” and other journals. Although an effort has been made to provide more effective scientific and research experiences for learners by jointly designing a curriculum based on the twelve principles of green chemistry, the main emphasis of the journal “Research in Chemistry Education” is on innovation in education and the development of green technologies. However, other journals focus on evaluating and studying the impact of green chemistry education on learners' attitudes and behaviors.</div> کتاب‌سنجی, هم‌رخدادی واژه‌ها, خوشه‌بندی موضوعی, آموزش شیمی سبز, آموزش STEM Scientometrics, Word co-occurrence, Thematic clustering, Green chemistry education, STEM education education 26 38 http://cjs.mubabol.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-204-4&slc_lang=fa&sid=1 Younes Karimi Fardinpour یونس کریمی فردین پور fardin81f@gmail.com 10031947532846004780 10031947532846004780 Yes Department of Mathematics, Ah.C., Islamic Azad University, Ahar, Iran گروه ریاضی، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران