fa تحلیل ساختار فکری دانش در حوزه ارزیابی آسیب‌پذیری خشکسالی‌ها علم سنجی Scientometrics اصیل Orginal <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#000099">سابقه و هدف:</span></span></b> <span lang="AR-SA">با توجه به رو به رشد بودن مطالعات ارزیابی آسیب‌پذیری خشکسالی، انجام یک تحلیل علم‌سنجی جامع از نتایج علمی این حوزه می‌تواند به شناسایی وضعیت موجود، روندها و تأثیرات تحقیقاتی کمک کند.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#000099">مواد و روش‌ها:</span></span></b> <span lang="AR-SA">برای ترسیم نقشه علمی این حوزه، ۱۱۳۱ مقاله منتشرشده بین سال‌های ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۳ با استفاده از پایگاه داده اسکوپوس گردآوری شد و از تکنیک‌های علم‌سنجی همچون شبکه‌های همکاری نویسندگان و نقشه‌های هم‌رخدادی کلمات کلیدی بهره گرفته شد. شاخص‌های کلیدی مانند </span><span dir="LTR">h-index</span><span lang="AR-SA">، شمارش استنادات و ضریب تأثیر مجلات به منظور ارزیابی رویت‌پذیری و تأثیرگذاری تحقیق‌ها مورد محاسبه قرار گرفت. تحلیل‌های آماری با نرم‌افزار </span><span dir="LTR">R</span><span lang="AR-SA"> و </span><span dir="LTR">VOSviewer</span><span lang="AR-SA"> انجام شد.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#000099">یافته‌ها:</span></span></b><span lang="AR-SA"> نتایج نشان داد نرخ رشد مقالات در حوزه ارزیابی آسیب‌&rlm;پذیری خشکسالی حدود ۱۶/۵ درصد بوده و علاوه برکمیت، کیفیت و میزان استناددهی مقالات نیز افزایش یافته است. تحلیل‌های نقشه علمی یک الگوی شش خوشه‌ای را شناسایی نمود که کلیدواژه &quot;مدیریت سازگاری و آسیب‌پذیری&quot;، مهم&rlm;ترین کلیدواژه بوده و بیشترین تکرار را داشت. تکامل موضوعی مطالعات نیز نشان داد که در سال‌های اخیر توجه به مباحث سازگاری در ارزیابی آسیب‌پذیری خشکسالی افزایش یافته و رابطه معناداری بین تعداد مدارک و استنادات (۰/۸۹</span><span dir="LTR">r=</span><span lang="AR-SA">) و بین تعداد نویسندگان و استنادات (۰/۱۷</span><span dir="LTR">r=</span><span lang="AR-SA">) مشاهده شد.</span></span></span><br> <b><span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="color:#000099">نتیجه‌گیری:</span></span></b> <span dir="RTL" lang="AR-SA">توجه جهانی به ارزیابی آسیب‌پذیری خشکسالی به&shy;‌طور چشمگیری افزایش یافته و کشورهای آمریکا، چین و استرالیا در این زمینه پیشرو هستند. مدیریت سازگاری با خشکسالی به عنوان مهم‌ترین حوزه مطالعاتی شناخته می‌شود و روش‌ها و تکنیک‌های نوظهور ممکن است به تنوع و توافق بیشتری در این حوزه منجر شود.</span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><b><span style="color:#000099">Background and aim:</span></b> <span style="color:black">Given the increasing number of studies on Drought Vulnerability Assessment (DVA), conducting a comprehensive scientometric analysis of scientific results in this field can aid in understanding the current status, trends, and impacts of research.</span><br> <b><span style="color:#000099">Materials and methods:</span></b> <span style="color:black">To create a scientific map of this domain, a total of 1,131 articles from the Scopus database, published from 1990 to 2023, were collected. Scientometric techniques, such as co-authorship networks and co-occurrence networks of keywords, were employed for data analysis. Key indicators, including h-index, citation counts, and journal impact factors, were calculated to assess the visibility and influence of studies. Statistical analyses were performed using R software and VOSviewer.</span><br> <b><span style="color:#000099">Findings:</span></b> <span style="color:black">Results indicated that the growth rate of publications in DVA is approximately 16.5%, with notable increases in both the quality and citation rates of articles over the years. The scientific mapping analysis identified a six-cluster pattern, with the keyword &quot;adaptation and vulnerability management&quot; being the most frequently mentioned. The thematic evolution of studies also showed that in recent years, attention to adaptation issues in drought vulnerability assessment has increased, and a significant relationship was observed between the number of documents and citations (r=0.89) and between the number of authors and citations (r=0.17).</span><br> <b><span style="color:#000099">Conclusion:</span></b> <span style="color:black">Global attention to DVA has significantly risen in recent years, with countries such as the United States, China, and Australia leading the efforts. Furthermore, adaptation management has emerged as the most important research area, while emerging methods and techniques in vulnerability assessment are expected to lead to greater diversity and consensus in this field.</span></span></span></span></div> ساختار فکری دانش, تحلیل علم‌سنجی, خشکسالی, ارزیابی آسیب‌پذیری خشکسالی, ظرفیت سازگاری Knowledge structure, Scientometric analysis, Drought, Drought Vulnerability Assessment, Adaptive capacity 35 51 http://cjs.mubabol.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-428-3&slc_lang=fa&sid=1 Zeinab Asadpourian زینب اسدپوریان zeinab.asadporiuan24@gmail.com 10031947532846004353 0009-0007-7841-3912 No Department of Agricultural Extension and Education, Faculty of Agriculture, Bu-Ali Sina University, Hamadan, Iran گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران Yaser Mohammadi یاسر محمدی y.mohammadi@basu.ac.ir 10031947532846004354 10031947532846004354 Yes Department of Agricultural Extension and Education, Faculty of Agriculture, Bu-Ali Sina University, Hamadan, Iran گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران