گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران ، dhaseli@khu.ac.ir
چکیده: (2668 مشاهده)
سابقه و هدف:هدف پژوهش حاضر مطالعه وضعیت انتشارات و شبکههای همکاری علمی و همرخدادی واژگان حوزه روانشناسی ایران در ۱۰ دانشگاه برتر در پایگاه اسکوپوس است. مواد و روشها:روش پژوهش توصیفی از نوع کتابسنجی است. نمونهای شامل ۱۹۶۸ مدرک علمی از سال ۱۹۶۹ تا ۲۰۲۲ در حوزه روانشناسی در اسکوپوس بررسی شده است. برای ترسیم شبکههای همکاری و همرخدادی موضوعات، از نرمافزار VOSviewer استفاده شده است. یافتهها: نتایج نشان داد تعداد مقالات منتشر شده در طول زمان در حال افزایش است و مقالات پژوهشی بیشترین تعداد انتشارات را دارند؛ در حالی که مقالات مروری بیشترین تعداد استناد را دریافت کردهاند. دانشگاههای تهران، خوارزمی و شهید بهشتی به عنوان مراکز اصلی تحقیقات روانشناسی در ایران شناخته شدهاند. ایالات متحده آمریکا به عنوان مهمترین همکار بینالمللی محسوب میشود. شبکه همکاری نویسندگان از اساتید، دانشجویان و دانشآموختگانِ ۱۰ دانشگاه برتر ایران و پژوهشگرانی از کشورهای مختلف تشکیل شده است و علیرضا مرادی و نیما قربانی به عنوان افراد مهم در شبکه نویسندگان شناخته میشوند. شبکه همرخدادی واژگان سه حوزه شامل ارزیابی اثربخشی مداخلات، شخصیت و اندازهگیری سازههای روانشناختی، و آسیبشناسی روانشناختی و سلامت روان را نشان داد. پنج موضوع پرطرفدار و داغ شامل رویهها، نتیجه درمان، اختلال استرس پس از سانحه، روانشناسی، و انسان بودند. نتیجهگیری:نتایج این پژوهش نشان میدهد نویسندگان ایرانی در حوزه روانشناسی توانستهاند کمیّت و کیفیت مدارک خود را در مجلات بینالمللی بهبود بخشند. با این حال، نقش و اهمیت دانشگاههای برتر در ایران در انتشار این مدارک یکسان نیست.
