سال 13، شماره 1 - ( 3-1405 )
دوره 13 شماره 1 صفحات 52-39 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Moradimoghadam H. Analysis of the Scientific Diplomacy Trends of Top Iranian Universities from 2014 to 2024. CJS 2026; 13 (1) :39-52
URL: http://cjs.mubabol.ac.ir/article-1-409-fa.html
URL: http://cjs.mubabol.ac.ir/article-1-409-fa.html
مرادی مقدم حسین. تحلیل روند دیپلماسی علمی دانشگاههای برتر ایران طی سالهای 2024-2014. مجله علم سنجي كاسپين. 1405; 13 (1) :39-52
گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران ، h-moradimoghadam@semnan.ac.ir
چکیده: (96 مشاهده)
سابقه و هدف: یکی از معیارهای نظام رتبهبندی دانشگاههای جهان در نظام رتبهبندی لایدن، دیپلماسی علمی شامل همکاریهای علمی، همکاریهای بینالمللی و همکاریهای صنعتی است. پژوهش حاضر با هدف آگاهی از وضعیت همکاریهای علمی بینالمللی و شاخص دیپلماسی علمی ایران و دانشگاههای برتر ایران طی سالهای ۲۰۲۴-۲۰۱۴ انجام شده است.
مواد و روشها: پژوهش حاضر از نوع کاربردی و به لحاظ هدف توصیفی و تحلیلی بوده که با استفاده از رویکرد علمسنجی انجام شده است. جامعه پژوهش شامل دادههای پایگاه وبآوساینس برای بررسی وضعیت مقالات مشترک بینالمللی نویسندگانی ایرانی و خارجی، همچنین پایگاه ISC و نیز دادههای نظام رتبهبندی لایدن برای بررسی روند شاخص دیپلماسی علمی دانشگاههای برتر ایران بوده است. تجزیه و تحلیل دادهها به کمک آزمونهای آماری تحلیل روند، آزمون تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر و آزمون تعقیبی بنفرونی با استفاده از نرمافزار SPSS نسخه ۲۷ انجام شده است.
یافتهها: یافتههای پژوهش نشان داد در معیار دیپلماسی علمی طی سالهای مورد بررسی، بهترین دانشگاههای ایران بر اساس نظام رتبهبندی لایدن، دانشگاه تهران (رتبه ۲۰۱)، دانشگاه علوم پزشکی تهران (رتبه ۲۳۵) و دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی (رتبه ۳۸۴) بودهاند. در حوزه مقالات مشترک و همکاریهای علمی بینالمللی طی یازده سال اخیر، کشورهای آمریکا، کانادا، چین، استرالیا و انگلستان در رتبههای اول تا پنجم همکاری بینالمللی ایران قرار داشتهاند. از لحاظ رتبه دیپلماسی علمی ایران و نیز دانشگاههای برتر کشور سال ۲۰۲۲، بهترین عملکرد را داشتهایم. نتایج بررسی آزمون تحلیل روند نشان داد که روندهای خطی (۰/۹۹=P، ۰/۰۰۰۱=F) و درجه دوم (۰/۹۶=P، ۰/۰۰۲=F) دیپلماسی علمی معنیدار نیست. یعنی نمیتوان یک خط سیر و روند خطی افزایشی یا کاهشی قابل پیشبینی معنادار برای دیپلماسی علمی در طول سالهای مورد بررسی قائل شد. البته بررسی آمارههای مربوط به روند درجه سوم (۰/۰۵=P، ۴/۳۳=F) و چهارم (۰/۰۲=P، ۶/۸۵ =F) بیانگر معنیداری این روند میباشد.
نتیجهگیری: نتایج پژوهش بیانگر آن است که روند کاهش یا افزایش رتبه دیپلماسی علمی دانشگاههای برتر ایران به صورت خط مستقیم نبوده است و در سالهایی این روند دچار کاهش یا افزایش قابل توجه بوده است. بنابراین تغییرات دیپلماسی علمی از روند یکسانی پیروی نکرده و روند پیچیدهای را نشان میدهد که احتمالا نقاط عطفی در بررسی تاریخچه دیپلماسی علمی دانشگاههای برتر کشور وجود داشته است.
مواد و روشها: پژوهش حاضر از نوع کاربردی و به لحاظ هدف توصیفی و تحلیلی بوده که با استفاده از رویکرد علمسنجی انجام شده است. جامعه پژوهش شامل دادههای پایگاه وبآوساینس برای بررسی وضعیت مقالات مشترک بینالمللی نویسندگانی ایرانی و خارجی، همچنین پایگاه ISC و نیز دادههای نظام رتبهبندی لایدن برای بررسی روند شاخص دیپلماسی علمی دانشگاههای برتر ایران بوده است. تجزیه و تحلیل دادهها به کمک آزمونهای آماری تحلیل روند، آزمون تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر و آزمون تعقیبی بنفرونی با استفاده از نرمافزار SPSS نسخه ۲۷ انجام شده است.
یافتهها: یافتههای پژوهش نشان داد در معیار دیپلماسی علمی طی سالهای مورد بررسی، بهترین دانشگاههای ایران بر اساس نظام رتبهبندی لایدن، دانشگاه تهران (رتبه ۲۰۱)، دانشگاه علوم پزشکی تهران (رتبه ۲۳۵) و دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی (رتبه ۳۸۴) بودهاند. در حوزه مقالات مشترک و همکاریهای علمی بینالمللی طی یازده سال اخیر، کشورهای آمریکا، کانادا، چین، استرالیا و انگلستان در رتبههای اول تا پنجم همکاری بینالمللی ایران قرار داشتهاند. از لحاظ رتبه دیپلماسی علمی ایران و نیز دانشگاههای برتر کشور سال ۲۰۲۲، بهترین عملکرد را داشتهایم. نتایج بررسی آزمون تحلیل روند نشان داد که روندهای خطی (۰/۹۹=P، ۰/۰۰۰۱=F) و درجه دوم (۰/۹۶=P، ۰/۰۰۲=F) دیپلماسی علمی معنیدار نیست. یعنی نمیتوان یک خط سیر و روند خطی افزایشی یا کاهشی قابل پیشبینی معنادار برای دیپلماسی علمی در طول سالهای مورد بررسی قائل شد. البته بررسی آمارههای مربوط به روند درجه سوم (۰/۰۵=P، ۴/۳۳=F) و چهارم (۰/۰۲=P، ۶/۸۵ =F) بیانگر معنیداری این روند میباشد.
نتیجهگیری: نتایج پژوهش بیانگر آن است که روند کاهش یا افزایش رتبه دیپلماسی علمی دانشگاههای برتر ایران به صورت خط مستقیم نبوده است و در سالهایی این روند دچار کاهش یا افزایش قابل توجه بوده است. بنابراین تغییرات دیپلماسی علمی از روند یکسانی پیروی نکرده و روند پیچیدهای را نشان میدهد که احتمالا نقاط عطفی در بررسی تاریخچه دیپلماسی علمی دانشگاههای برتر کشور وجود داشته است.
واژههای کلیدی: دیپلماسی علمی، نمایه استنادی وبآوساینس، دانشگاههای ایران، نظام رتبهبندی لایدن، تحلیل روند
نوع مطالعه: اصیل |
موضوع مقاله:
علم سنجی
دریافت: 1404/8/10 | ویرایش نهایی: 1405/2/5 | پذیرش: 1405/2/12 | انتشار الکترونیک: 1405/2/28
دریافت: 1404/8/10 | ویرایش نهایی: 1405/2/5 | پذیرش: 1405/2/12 | انتشار الکترونیک: 1405/2/28
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
