مجله علم سنجی کاسپین

هدف و سابقه: تحلیل محتوای مجلات علمی شیوه مناسبی برای آگاهی از سیر تکاملی راهبردهای پژوهش و ابزار گردآوری داده‌ها به کار رفته در پژوهش‌های حوزه‌های علمی مختلف است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل مقالات فارسی منتشر شده در حوزه‌ی علم اطلاعات و دانش‌شناسی کشور از نظر روش‌ پژوهش و ابزار گردآوری داده‌ها انجام شده است.

مواد و روش‌‌ها: این پژوهش به روش تحلیل محتوا انجام شده است. روش گردآوری داده‌ها سیاهه‌ی وارسی و مشاهده‌ی اسنادی بوده است. جـامعه‌ی پژوهش شـامل ۹۴۲ مقاله‌ی فارسی منتشر شده در مجلات علمی-پژوهشی و علمی – ترویجی حوزه‌ی علم اطلاعات و دانش‌شناسی در بازه زمانی ۱۳۸۸-۱۳۸۴ است. داده‌ها پس از ورود به نرم‌افزار SPSS با استفاده از آمارهای توصیفی و آزمون Chi-square مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.

یافته‌ها: مطالعه‌ی مقالات منتشر شده نشان داد که روش‌های پژوهش "سندی" (۴۲/۷۱ درصد) و "پیمایشی" (۳۷/۶۳ درصد) پر استفاده‌ترین روش‌های پژوهش به کـار رفته توسط پژوهشگران حوزه‌ی علم اطلاعـات و دانش‌شناسی است. مشاهده اسنادی (۵۰/۴۴ درصد) و پرسشنامه (۲۵/۶۳ درصد) رایج‌ترین ابزار گردآوری داده‌ها در میان پژوهشگران این حوزه بوده‌اند. هم‌چنین، نتایج آزمون Chi-square نشان داد که میان مجلات علمی-پژوهشی و علم‌ترویجی از نظر روش‌های پژوهش و ابزار گردآوری داده‌ها به کار رفته در آن‌ها تفاوت معناداری وجود دارد.

نتیجه‌گیری: مطالعه‌ی مقالات منتشر شده حاکی از پراکندگی نامتوازن روش‌های پژوهش و ابزار گردآوری داده‌ها به کار رفته در حوزه‌ی علم اطلاعات و دانش‌شناسی کشور است.