دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی قم، قم، ایران ، jafarinayere@gmail.com
چکیده: (28 مشاهده)
سابقه و هدف:سلامت دیجیتال فرصتهای نوینی برای بهبود خدمات نظام بهداشتی درمانی فراهم کرده است، اما با چالشهای اخلاقی روبروست. این پژوهش با هدف شناسایی مضامین قرآنی مرتبط با موازین اخلاقی سلامت دیجیتال انجام شده است. مواد و روشها:این مطالعه کیفی با رویکرد اکتشافی انجام گرفت. دادهها از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته با ۱۵ نفر از خبرگان حوزه اخلاق پزشکی و قرآنپژوهان در پاییز ۱۴۰۳ گردآوری شد. تحلیل دادهها با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شد تا ابعاد اخلاقی سلامت دیجیتال در پرتو آموزههای قرآنی شناسایی و طبقهبندی گردد. یافتهها: بر اساس تحلیل دادهها، ۶۳ مضمون قرآنی در ارتباط با اخلاق سلامت دیجیتال استخراج شد که در هشت حوزه خدمات بهداشتی از راه دور، سلامت مبتنی بر تلفن همراه، پرونده سلامت الکترونیک، حسگرها و فناوریهای پوشیدنی، تجزیه و تحلیل دادههای سلامت، پرونده پزشکی الکترونیکی، هوش مصنوعی و بلاکچین مورد توجه قرار گرفت. پرتکرارترین توصیههای قرآنی شامل حفظ حریم خصوصی، امانتداری و اعتمادپذیری در خدمات سلامت دیجیتال (۹ بار تکرار)، پیشگیری از آسیب به بیمار (۵ بار تکرار)، حفظ سلامت و حیات انسان، شفافیت و مستند بودن اطلاعات پزشکی، و رعایت عدالت و انصاف در ارائه خدمات (هر یک ۴ بار تکرار) بود. نتیجهگیری:آموزههای قرآنی ظرفیت بالایی برای تبیین و تقویت اصول اخلاقی سلامت دیجیتال دارند و میتوانند مبنایی بومی برای سیاستگذاری و توسعه فناوریهای سلامت در جامعه اسلامی فراهم آورند.
