:: سال 9، شماره 1 - ( 3-1401 ) ::
دوره 9 شماره 1 صفحات 97-82 برگشت به فهرست نسخه ها
تحلیلی بر روند سلب اعتبار مدارک علمی نمایه شده در پایگاه اطلاعاتی وب‌آوساینس طی سال‌های 2020-2000
افشین حمدی‌پور* ، هاشم عطاپور ، شکیلا میرپناهی
گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران ، hamdipour@tabrizu.ac.ir
چکیده:   (437 مشاهده)
سابقه و هدف: سلب اعتبار مقالات، ساز‌وکاری است که برای حذف مقالات نادرست و ناقص و تصحیح سوابق علمی استفاده می‌شود. پژوهش حاضر با هدف ارائه تحلیلی از روند سلب اعتبار مدارک ۱۰ کشور با بیشترین فراوانی در پایگاه اطلاعاتی وب‌آوساینس طی سال‌های ۲۰۲۰-۲۰۰۰ انجام شده است.
مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر نحوه گردآوری داده‌ها توصیفی است که با رویکرد علم‌­سنجی انجام شد. داده‌ها از پایگاه اطلاعاتی وب‌آوساینس و سایت ری ترکشن واچ به مدت یک ماه از تاریخ ۲۰۲۱/۰۵/۱۰ گردآوری شده است. از کل ۸۴ کشور دارای مدارک سلب اعتبار شده، ۱۰ کشور که بیشترین فراوانی را در سلب اعتبار مدارک داشته‌اند، به عنوان نمونه هدفمند انتخاب و با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی مورد تحلیل قرار گرفتند.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد ۹۰ درصد از کل مدارک سلب­‌اعتبار­شده در پایگاه وب‌آوساینس طی سال‌های مورد بررسی در ۱۰ کشور چین، آمریکا، ژاپن، هند، ایران، انگلستان، آلمان، کره جنوبی، ایتالیا و فرانسه اتفاق افتاده است. همچنین یافته‌ها نشان داد علاوه بر وجود روند صعودی، سلب اعتبار مدارک در سال‌های اخیر شیب بسیار بالایی داشته است. دیگر یافته‌ها نشان داد سه کشور چین، آمریکا و ژاپن از نظر فراوانی مدارک سلب‌­اعتبار­شده به‌­ترتیب با ۴۲/۸، ۲۶/۸ و ۸/۱ درصد دارای بیشترین مدارک هستند. در بین دانشگاه‌ها و موسساتی که در سلب اعتبار مدارک نقش داشته‌اند، دانشگاه آزاد اسلامی با انتشار (۲/۴ درصد) ۱۳۸ مدرک، در رتبه اول قرار دارد. نتایج ضریب همبستگی اسپیرمن نیز نشان داد بین رتبه در فراوانی تولیدات علمی و رتبه در تعداد مدارک سلب­‌اعتبار­شده، همبستگی ضعیف و مثبتی وجود دارد (۰/۰۱>p-value).
نتیجه‌گیری: آشنایی و ‌توجه به دلایل سلب اعتبار مدارک منتشر­شده می‌تواند از افزایش سریع تعداد این اسناد در آینده جلوگیری کند. صعودی بودن روند سلب اعتبار مدارک منتشر­شده در ۱۰ کشور مورد بررسی نگران‌کننده است و این امر ضرورت توجه جدی نویسندگان و سیاست­‌گذاران علمی را می‌طلبد.
واژه‌های کلیدی: سلب اعتبار، بازپس‌گیری مدارک، اخلاق پژوهش، مقالات علمی
متن کامل [PDF 1114 kb]   (83 دریافت)    
نوع مطالعه: اصیل | موضوع مقاله: علم سنجی


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
سال 9، شماره 1 - ( 3-1401 ) برگشت به فهرست نسخه ها