سال 13، شماره 2 - ( 9-1405 )
دوره 13 شماره 2 صفحات 14-3 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Siamian H, Ramezani A. The Role of Citations Received from Books in the Assessment of Research Outputs in the Medical Field: A Case Study. CJS 2026; 13 (2) :3-14
URL: http://cjs.mubabol.ac.ir/article-1-439-fa.html
URL: http://cjs.mubabol.ac.ir/article-1-439-fa.html
صیامیان حسن، رمضانی ابوذر. نقش استنادهای دریافتی از کتاب‌ها در ارزیابی بروندادهای حوزه پزشکی: مطالعه موردی. مجله علم سنجي كاسپين. 1405; 13 (2) :3-14
معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران ، ab.ramezani@behdasht.gov.ir
چکیده: (29 مشاهده)
سابقه و هدف: پژوهش‌های نوین علم‌سنجی، فراتر از شاخص‌های متعارف استناد میان مقالات، به ارزیابی عمق، ماندگاری و دامنه نفوذ فکری بروندادهای علمی توجه دارند. در این چارچوب، استنادهایی که از کتاب‌ها به مقالات می‌شود، می‌توانند به‌عنوان شاخصی مکمل برای بررسی میزان ورود و بازتاب یافته‌های پژوهشی در ارزیابی بروندادهای علمی باشد. این پژوهش با هدف بررسی برونداد علمی دانشگاه‌های علوم پزشکی کلان‌منطقه یک ایران که در پایگاه Scopus نمایه شده‌اند، طی سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵، و با تأکید بر توزیع و جایگاه ارزیابانه استنادهای دریافتی از کتاب‌ها انجام شد.
مواد و روش‌ها: این مطالعه توصیفی-مقطعی با استفاده از روش‌های کتابسنجی و تحلیل استنادی انجام شد. جامعه پژوهش شامل تمامی مدارک نمایه‌شده در پایگاه Scopus و دارای وابستگی سازمانی به دانشگاه‌های علوم پزشکی کلان‌منطقه یک ایران طی سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ بود. در این پژوهش، «نوع منبع استنادکننده» به‌عنوان یکی از متغیرهای موردبررسی در نظر گرفته شد و تعداد اسناد استنادکننده در هر یک از انواع منابع شامل مجله، کتاب، سری کتاب، مجموعه مقالات کنفرانسی و انتشارات تجاری استخراج و گزارش شد. تعداد کل استنادات و تعداد اسناد استنادکننده به تفکیک نوع منبع، از بخش Citation Overview پایگاه Scopus استخراج شد. پس از پاک‌سازی داده‌ها در Excel، تحلیل‌های توصیفی انجام شد و شبکه‌های همکاری کشورهای نویسندگان کتاب‌هایی که به آثار دانشگاه‌های علوم پزشکی کلان‌منطقه یک ایران استناد کرده بودند، برای هر دانشگاه ترسیم شدند.
یافته‌ها: در بازه زمانی ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵، دانشگاه علوم پزشکی مازندران با بیش از ۱۲ هزار مدرک نمایه شده و شاخص هرش (h-index) برابر با ۱۷۴، بیشترین حجم تولیدات و بالاترین شاخص هرش را داشت. دانشگاه علوم پزشکی بابل با نزدیک به ۷ هزار مدرک و شاخص هرش برابر با ۱۴۳ در رتبه بعدی قرار گرفت. شاخص هرش دانشگاه‌های علوم پزشکی گلستان، گیلان، سمنان و شاهرود به‌ترتیب ۱۳۹، ۱۲۷، ۱۱۷ و ۱۰۲ بود. در هر شش دانشگاه، بیش از ۹۵ درصد اسناد استنادکننده از نوع مجلات علمی بودند. کتاب‌ها دومین گروه منبع استنادکننده را تشکیل دادند و سهم آن‌ها در دانشگاه‌های موردبررسی تقریباً بین ۲/۵ تا ۲/۸ درصد بود. بیشترین تعداد اسناد استنادکننده مربوط به دانشگاه علوم پزشکی مازندران، با ۳۰۷۰۵۶ سند، و کمترین تعداد مربوط به دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، با ۹۷۵۲۴ سند، بود.
نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان داد که الگوی استنادگیری از کتاب‌ها در دانشگاه‌های علوم پزشکی منتخب روندی پایدار و مشابه (حدود ۲/۵ تا ۲/۸ درصد) دارد؛ ازاین‌رو، استنادهای کتابی را می‌توان شاخصی عینی و مکمل برای سنجش نفوذ دانش پزشکی در متون مرجع فراتر از استنادهای مجله‌ای دانست.
مواد و روش‌ها: این مطالعه توصیفی-مقطعی با استفاده از روش‌های کتابسنجی و تحلیل استنادی انجام شد. جامعه پژوهش شامل تمامی مدارک نمایه‌شده در پایگاه Scopus و دارای وابستگی سازمانی به دانشگاه‌های علوم پزشکی کلان‌منطقه یک ایران طی سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ بود. در این پژوهش، «نوع منبع استنادکننده» به‌عنوان یکی از متغیرهای موردبررسی در نظر گرفته شد و تعداد اسناد استنادکننده در هر یک از انواع منابع شامل مجله، کتاب، سری کتاب، مجموعه مقالات کنفرانسی و انتشارات تجاری استخراج و گزارش شد. تعداد کل استنادات و تعداد اسناد استنادکننده به تفکیک نوع منبع، از بخش Citation Overview پایگاه Scopus استخراج شد. پس از پاک‌سازی داده‌ها در Excel، تحلیل‌های توصیفی انجام شد و شبکه‌های همکاری کشورهای نویسندگان کتاب‌هایی که به آثار دانشگاه‌های علوم پزشکی کلان‌منطقه یک ایران استناد کرده بودند، برای هر دانشگاه ترسیم شدند.
یافته‌ها: در بازه زمانی ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵، دانشگاه علوم پزشکی مازندران با بیش از ۱۲ هزار مدرک نمایه شده و شاخص هرش (h-index) برابر با ۱۷۴، بیشترین حجم تولیدات و بالاترین شاخص هرش را داشت. دانشگاه علوم پزشکی بابل با نزدیک به ۷ هزار مدرک و شاخص هرش برابر با ۱۴۳ در رتبه بعدی قرار گرفت. شاخص هرش دانشگاه‌های علوم پزشکی گلستان، گیلان، سمنان و شاهرود به‌ترتیب ۱۳۹، ۱۲۷، ۱۱۷ و ۱۰۲ بود. در هر شش دانشگاه، بیش از ۹۵ درصد اسناد استنادکننده از نوع مجلات علمی بودند. کتاب‌ها دومین گروه منبع استنادکننده را تشکیل دادند و سهم آن‌ها در دانشگاه‌های موردبررسی تقریباً بین ۲/۵ تا ۲/۸ درصد بود. بیشترین تعداد اسناد استنادکننده مربوط به دانشگاه علوم پزشکی مازندران، با ۳۰۷۰۵۶ سند، و کمترین تعداد مربوط به دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، با ۹۷۵۲۴ سند، بود.
نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان داد که الگوی استنادگیری از کتاب‌ها در دانشگاه‌های علوم پزشکی منتخب روندی پایدار و مشابه (حدود ۲/۵ تا ۲/۸ درصد) دارد؛ ازاین‌رو، استنادهای کتابی را می‌توان شاخصی عینی و مکمل برای سنجش نفوذ دانش پزشکی در متون مرجع فراتر از استنادهای مجله‌ای دانست.
نوع مطالعه: اصیل |
موضوع مقاله:
کتابسنجی
دریافت: 1405/3/17 | ویرایش نهایی: 1405/7/11 | پذیرش: 1405/7/15 | انتشار الکترونیک: 1405/7/25
دریافت: 1405/3/17 | ویرایش نهایی: 1405/7/11 | پذیرش: 1405/7/15 | انتشار الکترونیک: 1405/7/25
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
